Hoogbegaafdheid komt steeds meer in de media, maar toch blijft het belangrijk om te benadrukken dat hoogbegaafdheid niet gelijk staat aan ‘slim’.
Bij hoogbegaafdheid gaat het om anders/sneller denken, een grote intensiteit in de belevingswereld, perfectionisme, creatief, er is vaak al vroeg een ontwikkelingsvoorsprong te zien…
Een lijstje van kenmerken kan je hieronder vinden, maar het zijn vooral de persoonlijkheidskenmerken die typerend zijn en die zich niet (altijd) laten meten in een IQ-test. Om een juist beeld te krijgen, is het nodig om met verschillende factoren rekening te houden.
Kenmerken(*)
- vroeg praten, of net later maar dan al meteen in complexere zinnen – ze tonen een ontwikkelingsvoorsprong
- nuanceverschil tussen woorden snel herkennen
- vroege interesse in lezen, leren van cijfers en letters
- houden van informatie
- leren snel, kunnen snel zaken onthouden
- mogelijks een sterk fotografisch geheugen
- stellen van veel (waarom)vragen.
- doen graag meerdere activiteiten, waardoor sommige zaken half afgewerkt blijven liggen
- grote mate van creativiteit, dit in doen maar ook zeker in denken
- ze nemen vaak geen genoegen met een antwoord als ‘omdat ik het zeg, omdat het zo hoort…’
- perfectionistisch ingesteld
- …
(*)‘A parent’s guide to gifted children – De begeleiding van hoogbegaafde kinderen – p. 19-24 – auteurs: J. Webb, J.L. Gore, E. R. Amend, A.R. Devries
Waarom is begeleiding (soms) nodig?
Vaak is er te weinig kennis over hoogbegaafdheid, waardoor de omgeving niet goed afgestemd geraakt op de hoogbegaafde. In de opvoeding ervaren ouders heel vaak uitdagingen, die ze niet altijd herkennen bij andere ouders. Denk maar aan de lijstjes over de ontwikkeling van kleuters, waarbij je het gevoel hebt dat je kind hier niet echt in past.
Advies van anderen doet je soms net meer twijfelen (‘je moet gewoon loslaten’, ‘je moet harder zijn voor je kind’, ‘je geeft te veel toe in de opvoeding, ‘je moet wat positiever zijn’, ‘laat hem/haar toch gewoon kind zijn’…)
Iemand die hoogbegaafd is voelt vaak stemmingen of spanningen feilloos aan. Het ‘uitzetten’ van gedachten is vaak moeilijk, ze denken verder na over een gebeurtenis en kunnen dit moeilijk loslaten.
Daarnaast is het zeker niet zo dat een hoogbegaafde leerling steeds goeie punten haalt, net omdat deze leerling een rijke belevingswereld heeft en er meer zaken ‘in de weg’ kunnen zitten. Misschien hoorde je al eens van de term ‘dubbel bijzonder’, waarbij naast hoogbegaafdheid een ontwikkelings- en/of leerstoornis aanwezig is.
De begeleiding is dus soms echt nodig om een goeie afstemming te krijgen van de context met de noden van iemand die hoogbegaafd is (en niet in het minst bij iemand die dubbel bijzonder is).
Daarnaast mogen ouders het geloof (terug) krijgen in zichzelf. Ouders zijn een belangrijke bron om voor hun kind de juiste afstemming te krijgen op school, zij kennen hun kind het best. Een samenwerking met alle betrokken partijen is dan ook noodzakelijk.
Wat met uitzonderlijke hoogbegaafdheid?
Misschien heb je het gevoel dat je nog niet de volledige erkenning/herkenning vindt, uitzonderlijke hoogbegaafdheid mag je gerust zien als ‘nog intenser’, ‘nog meer uitdagingen’, ‘nog sneller’. Een afstemming met de omgeving is nog moeilijker te vinden en een stereotiep beeld van ‘een uitzonderlijk hoogbegaafd iemand’ wordt nogal snel voor ogen gezien, waardoor de herkenning nog moeilijker is.
Meer info
Ik beweer hier niet de volledigheid van ‘wat is hoogbegaafdheid’ uit te leggen, net omdat het zo’n complex gegeven is. Wil je graag verdere informatie en afstemming, aarzel dan zeker niet om contact op te nemen. Op mijn pagina ‘aanbod’, vind je terug op welke manier ik jou/jullie verder kan ondersteunen.